Elimizdeki Şerefname’nin farklılık taşıyan önemini belirtmek için kısaca birkaç söz söylemek istiyoruz. Önce François Bernard Charmoy adındakı bu kişiyi tanımamız gerekir. Yaşamının en verimli yıllarını; Kürtleri incelemeye, tarih araştırmalarına veren; bu uğraşı fazilet sayan Charmoy kimdir?

François Bernard Charmoy, 14 Mayıs 1793’de Soultz-Haut-Rhin’de doğdu, 1869 başında Aouste’de öldü. Bir Fransız oryantalist (Doğubilimci) olarak ünlenmiştir. 1810 yılından itibaren Paris’te doğu ile ilgili incelemeler, araştırmalar yaptı. Silvester de Sacys önerisiyle Jean-Babsiste Demange ile birlikte 1817’de doğu dilleriyle ilgili eğitimi yürürlüğe koyabilmek için St. Petersburg’a çağrıldı. Orada Türkçe ve Pers (Fars) dili Profesörü unvanını aldı. Bunun yanı sıra Moğolların tarihte ortaya çıkışı ve Rusya’nın ortaçağ tarihi ile ilgileniyordu. 1829’da Petersburg Akademisi Hatıratı’nda “Büyük İskender” Pers destanından, söylentiye göre Büyük İskender’in Rusya’ya karşı seferi ile ilgili bir bölüm açtı.

1835’de Fransa’ya geri döndüğünde öncelikli olarak Kürt dili ve tarihi ile ilgili araştırmalara ağırlık verdi ve Kürt ulusunun Şerafeddin Han tarafından tarihe taşınmasını ele aldı.

Bu büyük ve ilişkiler bakımından çok önemli eserin 1. baskısı (Şerefname) “Cheref-Nameh ou fustes de la nation kourde” adı altında 4 cilt halinde Petersburg’da 1868 tarihinde basıldı. Bu eseri dünya kültürüne armağan ettikten bir yıl sonra, 1869 başında öldü.

Söylemek gerekirse; birinci derecede Şerafeddin Han nasıl ki Kürtleri Şerefname ile tarih sahnesinde ölümsüz kılmışsa, François Bernard Charmoy da aynı derecede dâhiyane çalışmasıyla Notlar ve Açıklamalarıyla bu dev eserin basamaklarını daha da zirveye çıkarmıştır. Şerefname’yi açıklayıcı notlarla zenginleştirirken, tavrı bilimseldir; dünya ölçüsünde kabul edilen büyük tarihçilerin eserleridir. Bu nedenle çağları aşan bir tarih hazinesini günümüze taşımaktadır.

Özetlersek; elimizdeki Şerefname, Kürtler için, Mezopotamya halkları için ne kadar önemliyse, dünya tarihi içinde de ön sıralarda yer alan bir değere sahiptir. Tarih sahnesine çıkan halkların kültürlerin harmanlandığı dev bir eserle yüzleşiyoruz.

Yaba Yayınları bu sorumlu işe girişirken, birinci cildin girişinde yer alan ve tamamen Charmoy’un çalışması olan Kürt Tarihi, Etnoğrafya ve Coğrafyası bölümünü bağımsız olarak tek cilt halinde bastı. Bu durumda Şerefname 4 yerine 5 cilt olarak yayınlanmış olacaktır. Yayınevi, danışman ve çevirmenlerle uyum içinde çalışarak hata yapılmamasına özen gösterdi. Metinde yer yer Arap harfleriyle yazılmış bazı sözcüklerin Fransızca karşılıkları Türkçeye aktarılırdığı için ayrıca Arapçasına gerek görülmedi; ancak Arapça yazılmış bazı uzun pasajları ise Latin harfleriyle farklı fontla vermeyi uygun bulduk. Üç çevirmenin elinden geçen ciltlerin dil bakımından birbirine uygun düşmesi için redaksiyonu titizlikle yapıldı; eserin aslına uygunluğu ise yine karşılaştırılarak anlam bütünlüğü sağlandı. Konuya ve döneme ilişkin bazı görselleri (gravürleri) kitaba eklemeyi uygun bulduk, ayrıca her ciltin sonuna kapsamlı adlar dizini eklendi.

Yaba Yayınları otuzuncu yayın yılında kültürümüze kazandırdığı bu dev eseri yayınlamaktan onur dyar. Şerefname’nin asıl muhatabı Kürtlerdir kuşkusuz, ama bu eser öyle bir bakışa sahiptir ki, çok kültürlü bir coğrafyada yaşayan tüm halklar dahil, tarih konusuna eğilim duyan tüm insanlara armağan niteliğindedir aynı zamanda...

YABA YAYINLARI