 |
| Yaba Öykü -Cep Dergisi- |
| Ali Yüce / DÜNYA EVİ (şiir) |
|
Ben bir küçük ta? idim Bir sapana koydular beni K?vratt?lar k?vratt?lar Bir ku?a ni?an al?p Havaya f?rlatt?lar Kurda ku?a de?meden Dü?tüm yüksek bir da?a Avc? küçüldü ben büyüdüm Oldum kans?z bir kaya Da? ba??nda gördü beni Mimar denen büyücü Kesti kenarl? kö?eli Getirdi bu büyük kente S?ra s?ra ördü beni Bir okudu bir üfledi yüzüme Oldum ak bir gelin evi Elinize sa?l?k insanlar Dayay?p dö?ediniz beni Bir k?z? gelin ettiniz Bir o?lan? güveyi Giydirdiniz ku?att?n?z Birbirine teslim ettiniz Çok sa?olun insanlar ?yi ettiniz güzel ettiniz Çok gelinler geldi bu eve Çok kad?nlar a?lad? güldü Duvarlar yar?ld? mutsuzluktan Kahkahadan odalar ç?nlad? Sevi?tiler sava?t?lar bar??t?lar Çocuklar genç oldu ya?land? gençler Ac?ya da sevince de al??t?lar K?zlar gelin oldu Gelinler koca nine Göçüp gitti neneler dedeler Ho? geldiler ho? gittiler Bunu saymam gene buyurun Beklerim dünya evine |
| Orhan Çubukçu / KAMÇI (öykü) |
| ? Daha gidecek miyiz baba?
? Az kald? yavrum? ? Kaç gündür yol al?yoruz, hep az kald? diyorsun. ? Dayan o?lum, az kald?? ? Gücüm tükendi benim, çok yoruldum. ? Biraz daha gayret? Sonuna geldik? Ben de yoruldum ama, n?apars?n, yol i?te bu, ha deyince bitmiyor? ?urda az?c?k dinlenelim mi? ? A?aç yok ki burda! Gölge yok ki! Ot yok, çal? bile yok! ? Olmas?n. Ben sana gölge olurum. Çök bakay?m önüme! Çocuk oturdu. Baba, s?rt?ndaki yorgan dengini yere y?kt?. Güne?i arkas?na alarak çocu?un yan?na dikildi: ? Bak, gölgem seni koruyor. ? Sen güne?te kald?n ama? ? Olsun, dokunmaz bana. Çocuk yiyecek ç?k?s?n? açt?: ? Ekmek azalm??. Kat?k da kalmam??! ? Var?nca al?r?z o?lum, her ?ey al?r?z. ? Ne zaman varaca??z? ? Eh i?te, çok sürmez. ? Sana da vereyim mi baba? ? ?stemem. Sen yemene bak. Doyur iyice karn?n?. Yola ç?kt???m?zdan beri a?z?na bir lokma koymam??, sadece su içmi?ti. ??stemem? dedi?inde, gerçekten istemedi?ine inanm??t?m o zaman. Oysa açl???n? gizliyordu benden. Neden böyle davrand???n? büyüdü?ümde anlayacakt?m. Y?llard?r çektikleri yetmezmi? gibi; yiyece?imiz bitince, bir de benim açl?ktan yak?nmam? duymak, ac?lar?ma tan?k olmak istemioyrdu. Say?s?z çileye katlanm??, ses etmemi?, hepsine boyun e?mi?ti. Ama benim ac? çekmeme katlanam?yordu i?te. Böylesi çok daha ac? geliyordu ona. ? Susad?m. ? ?i?eyi aç. ? Açam?yorum, kapak s?k??m??l. Baba kapa?? açt?, uzatt?. Çocuk a?z?na dikti: ? Çok ?s?nm??. ? Ne? ? Su. ? Eh, hava s?cak da? ? Karanl?k çökünce so?uyor ama? ? Su mu? ? Hem su, hem de hava? O zaman çok ü?üyorum. ? Ü?ütecek kadar so?uk olmuyor ki? ? Ama ben yine de ü?üyorum uyurken. ? Dün gece çok say?klad?n? Konu?tun durdun? ? Kiminle konu?tum? ? Ne bileyim, konu?tun i?te? Anne dedin, ku? dedin, yumurta dedin? ? Annem yok ki benim! Niye anne dedim? Yok ki? ? Yumurtan da yok ama, yumurta dedin. ? Ku?um vard? ama? ? Vard?? Uçtu? Büyüyünce uçtu? ? Ke?ke ben de gitseydim onunla? Kim yem verir ?imdi ku?uma? ? O kendisi bulur. Bulamazsa annesi verir. ? Herkesin annesi var da, benim niye yok? ? Senin de vard?? Ufac?kt?n o zaman. ? Sever miydi beni? ? Severdi, çok severdi. ? Öper miydi? ? Öperdi ya? ? Kuca??na al?p hoplat?r m?yd?? ? Hoplat?rd?? Sen de k?k?r k?k?r gülerdin. ? ?imdi burda olsayd?, zeytin verirdi bana. ? Verirdi. ? Ekme?imin üzerine ?eker ekerdi. Beni salt ho?nut etmek için yalan söylüyordu. Elinden gelse, yabanc? bir kad?n?, annem diye gösterebilirdi belki. Nerdeydi benim annem? Beni do?urduktan sonra ölmü? müydü? Ya da geçimsizlik nedeniyle bo?anm??lar m?yd?? Babam? b?rak?p kaçm?? m?yd? yoksa; yoksulluklara, s?k?nt?lara dayanamay?p? Tek tan?k babamd?. O da çoktan suskunlu?a gömüldü. Baba uzaklara bak?yor, gözleriyle çevreyi tarayarak bir ?eyler ar?yor, aln?ndan süzülen terleri kolunun yeniyle siliyordu. ? Gidelim mi art?k baba? ? Dinlendinse gidelim. Çocuk kalkt?. Baba, yorgan dengini s?rt?na vurdu. Yürümeye ba?lad?lar. Çocu?un ad?mlar? k?sa oldu?undan hep gerilerde kal?yor, baba, arada bir durup onu bekliyordu. Renksiz, çi? ç?plak bir gökyüzü ve yak?c? bir güne? alt?nda yol al?yorlard?. F?r?ndan yeni ç?km?? bir ekmek tepsisini ba?lar?n?n üzerinde ta??yorlard? sanki. Yürüdükçe tepsi daha çok k?z???yor, daha çok yak?yordu. Ne bir insan, ne bir dam, ne bir dere? Hiçbir ?ey yoktu çevrede. Göz alabildi?ince uzanan bir bo?luk, bir sessizlik egemendi do?aya. Baba durdu. Arkas?na bakt?. Çocuk gerilerde kalm??t? yine. Ayaklar?n? sürüyerek yürüyordu. Dengi s?rt?ndan indirdi. Çocu?a do?ru ilerledi. Bulu?tular. Çocu?un önüne çöktü: ? Bin s?rt?ma. Çocuk bindi. Kollar?n? babas?n?n boynuna dolad?. Baba do?ruldu: ? ?yi mi böyle? ? ?yi ama, senin yükün? ? Yük say?lmazs?n sen bana. Nas?l say?lmazd?m? Her ad?m at???nda bu yük daha da a??rla??yordu. Hep, çocu?u oldu?um için katlan?yordu bu eziyetlere. Yorgan denginin yan?na gelince e?ildi, ipinden kavray?p koltu?unun alt?na s?k??t?rd?. ? Bu da m? yük say?lmaz baba? ? Atamay?z ki onu? Uyurken bizi so?uktan koruyor? Kaç gündür al??t?k ona? Yol arkada?? gibi bir ?ey oldu bize. Çocuk güldü. ? Niye güldün o?lum? ? Yorgandan arkada? olur mu hiç? ? ?stersen olur? ?stemezsen olmaz? ? ?nsan m? o da bizim gibi? ? De?il? De?il ama, insanm?? gibi al??t?k i?te? ?imdi onu at?verirsek, ak?am serinli?i bast?r?nca arayaca??z. ?Baba üstümü ört? dersen, ne yapar?m sonra? ? Ne yapars?n? ? Arkada??m?z? hemen senin üstüne yayar?m. Arkada? seni korur, ?s?t?r. ? Senin arkada??n var m? baba? ? Çook? ? Seni korudular m?, ?s?tt?lar m?? Baba güldü. ? Niye güldün baba? ? Is?tan, koruyan da vard?, ü?üten de? Çocuk birden hayk?rd?: ? Baba, baba! ? Ne var, n?oluyorsun? ? ?uraya bak baba, ?uraya! Çocu?un gösterdi?i yöne bakt?. Yüz ad?m ötede, bir kayan?n üzerinde, insana benzeyen bir karalt? görülüyordu. Güne?, arkadan vurdu?u için, ne oldu?u iyice seçilemiyordu. Çocu?u s?rt?ndan indirdi. Dengi yere b?rakt?. ? ?kisi de gözlerini karalt?n?n üzerine diktiler. ? Bir adam bu baba. ? Evet, bir adam? ? Çizmesi de var. ? Yolumuz bitti o?lum? Çilemiz de? Çok sevinmi?tik. Bitti?ini san?yorduk. Biter miydi hiç? Bizi ba?ka ac?lar?n bekledi?inden haberimiz yoktu. Belki babam biliyordu bilmedi?ini. Beni sevindirmek için öyle söylüyordu. ? Kamç?s? da var? ?stesem verir mi bana acaba? Yabanc?; kamç?y? çizmesine vura vura kayadan yola indi. Boynunda bir dürbün as?l?yd?. Ba??nda; ortaça? sava?ç?lar?n?n giydi?i demir ba?l?k; gö?sünü çepeçevre saran demir z?rh; belinde son model bir tabanca; parmaklar?nda a??r yüzükler vard?. Yüzükler güne? ?????n? yans?t?yordu. Omuzunun arkas?ndan; telsiz ya da radyo antenine benzeyen madenî bir çubuk yükseliyordu. Ufak bir teyp, belindeki halkaya tutturulmu?tu, mikrofonu a?a?? sark?yordu. Yolun ortas?nda, iki tekerlekli, ufak bir binek arabas? duruyordu. Baba ile çocuk biraz daha yana?t?lar. Kar?? kar??ya geldiler. Yabanc?, dürbünüyle onlar? iyice inceledi. Sonra dürbünü indirdi. Çocuk, korkuyla, merakla bak?yordu. ? Geç kald?n?z! Sizi günlerce dürbünümle izledim. Yola ç?k???n?z? bile gördüm bu tepeden! ? Çocuk vard? da efendim? Biraz yava? yürüdük efendim? K?zmad?n?z ya onu yan?mda getirdim diye efendim? ? K?zmad?m. ?yi yapm??s?n. Ne kadar çok olursan?z, o kadar iyi olur. Çocu?u yan?na ça??rd?. Çocuk korktu. Baba, çocu?u hafifçe öne itti: ? Yana? o?lum? Hadi, çekinme? Amca seni sevecek. Çocuk sokuldu. Yabanc?, çocu?u koltuk altlar?ndan tutarak havaya kald?rd?, tartt?. Yere indirdi. ? Kaç ya??ndas?n sen küçük? Baba yan?tlad?: ? Sekiz ya??ndad?r efendim. ? Daha fazla gösteriyor. ? Gariplik efendim? Anas?zl?k? Ondand?r efendim. ? Kuzulara bakar. ? Bakar efendim? Tavuklara da bakar? ?neklere de? Ufac?k boyludur ama, elinden çok i?ler gelir efendim. ? Kimli?ini ver bana! Baba, solmu?, y?pranm?? kâ??tlar? uzatt?: ? Buyrun efendim, hepsi tamam efendim? Yabanc? inceledi, cebine att?: ? Simgen nerde? ? O da yan?mda efendim, burda. Ku?a??n?n aras?na soku?turduu zincirleri ç?kard?: ? Buyrun efendim, çok sa?lamd?r efendim. ? ?yi? ?imdi s?nav s?ras? geldi. Birinci soru: Ölümden korkar m?s?n? ? Korkmam efendim. ? Tuhaf. Ben çok korkar?m. ? Sizin araban?z var efendim. ? Senin de çocu?un var. ? O benim mal?m de?ildir, can?md?r efendim. ? Peki, ikinci soru: Kanat deyince ne anla??l?r? Çocuk at?ld?: ? Ku? de baba, ku? de! ? Avlan?lmazl?k anla??l?r efendim. ? Senin var m?? ? K?r?k efendim. ? Ya benim? ? ?imdilik korkulacak bir ?ey yok efendim. ? Çok güzel. Ba?ka bir soru: Mutluluk nedir? ? Mutluluk? Al??kanl?kt?r efendim. ? Mutsuzluk? ? O da al??kanl?kt?r efendim. ? Nas?l olur? Çeli?ki yok mu yan?t?nda? ? ?nsan; kendisine ne biçilirse, ona al???r efendim. ? Ya da, kendisine ne biçerse, ona! Öyle mi? ? Öyle efendim, ona. ? ?apkam?n alt?nda ne var? ? Külâh efendim. ? Külâh?n alt?nda? ? Silâh efendim. ? Silâh?n içinde? ? Ölüm efendim. ? Ölümün d???nda? ? Devim efendim. ? Peki, buraya kadar iyi gittik. ?imdi bana bir ?iir oku! ? Nas?l olsun efendim? Ac?kl? m? olsun, yoksa gülünç mü efendim? ? Hem ac?kl?, hem de gülünç olsun. Bir gözümle gülerken, ötekinle a?layay?m. Hem e?lendirici olsun, hem de ö?retici. ? Peki efendim, ba?l?yorum efendim: ?Biz; hayat?n?, istiklâlini kurtarmak için çal??an i?çileriz, zavall? bir halk?z. Binaenaleyh, her birimizin hakk? vard?r. Yetkisi vard?r. Fakat çal??mak sayesinde bir hakk? elde ederiz. Yoksa arka üstü yatmak ve hayat?n? çal??maktan uzak olarak geçirmek isteyen insanlar?n, bizim sosyal bünyemiz içinde yeri yoktur, hakk? yoktur. Biz bu hakk?m?z? mahfuz bulundurmak, istiklâlimizi emin bulundurabilmek için, heyeti umumîyemizce, heyeti millîyemizce bizi mahvetmek isteyen emperyalizme, bizi yutmak isteyen kapitalizme kar??, heyeti millîyece mücadeleyi caiz gören bir doktrini takip eden insanlar?z.? ? S?nav henüz bitmedi. Kollar?n? yana açt?: ? ?imdi neye benzedim? ? A?aca benzediniz efendim. Çömeldi: ? ?imdi ne oldum? ? Çocuk oldunuz efendim. Do?ruldu. Bir aya??n? havaya kald?rd?, tek ayak üstünde durdu. Dengesini koruyam?yor, sallan?yordu: ? ?imdi neyim ben? ? Ay?pt?r, söyleyemem efendim. ? Söyle, söyle! Yoksulsunuz efendim. Aya??n? yere indirdi. Ellerini cebine soktu, dimdik kas?ld?: ? ?imdi ne oldum? ? Güçlü oldunuz efendim. ? ?imdi. ? Bulut efendim. ? ?imdi ne oluyorum? ? Ya?mur olup ya??yor; f?rt?na olup esiyorsunuz efendim. Yabanc?; biçimden biçime giriyor, k?l?k k?yafet de?i?tiriyor, el, kol, kafa, ayak, omuz oyunlar?yla sürekli deviniyor? ??imdi? Ya ?imdi? Peki ?imdi??leri pe?pe?e soluksuz s?ral?yordu. Baba da onun temposuna kendini kapt?rarak, sorulan sorulara, soluk solu?a yan?tlar yeti?tiriyordu: ? Umut efendim! Soyut efendim! S?la efendim! Sayr? efendim! Buyruk efendim! Karak?? efendim! Mahpus damlar? efendim! Pusu efendim! Y?k?lacak efendim! Ayni al??kanl?klarla, ayni yasaklarla ya??yoruz efendim! ?nsan yüre?i ölümsüz efendim! ??imiz gecikti efendim! De?i?ecek efendim! Solgun yüzlü çocuklar efendim! Kanl? sokaklar efendim! Öfkeli kentler efendim! Hergün büyüyoruz efendim! Ate?ler yan?yor derinlerde zaman? s?rt?m?zda ta??yoruz eksiliyor suskunlar her yörede dökülüyor ak?amlar?n pis sular? aç?l?yor büyük kap?lar birer birer usta eller yo?uruyor bereketli ya?murlar? aldat?lm?? tutsak ellerimiz nak???n? i?liyor sonsuza dek sürecek bar?? güllerinin büyüyor büyüyor? ? Yeter, yeter! ?imdi s?ra sana geldi. Ne olacaksan ol bakal?m da görelim, on üzerinden on numara verelim. ? Ben olamam efendim. ? Neden olamazs?n? ? Kendimden ba?ka ?ey olamam ben efendim. ? Dü?ük not al?rs?n olamazsan sonra. ? Ben ancak kendim olurum efendim. ? Peki öyleyse, s?nav sonucunu aç?kl?yorum: On üzerinden, dokuz onda sekiz, iyi puvan?n var. Ve s?f?r onda iki, kötü puvan?n var. Çocuk a?lamaya ba?lad?. Yabanc?, hemen çocu?un yan?na ko?tu, teypin tu?lar?na bast?, mikrofonu çocu?un a?z?na tuttu. Büyü bir ho?nutlukla onun a?lamas?n? dinliyordu. Önce ufak ufak iniltiler, iç çekmeler duyuluyordu. Sonra bu sesler, bu ç?rp?n??lar yava? yava? uyumlu bir tempoyla yükseldi, ço?ald?, en üst noktadayken birden kesildi. ? Niye sustun küçük? Ne güzel a?l?yordun. A?lasana biraz daha. Bak, sana para verece?im. Ayakkab?, çukulata alaca??m. Kremal? supangle yedirece?iz. Özel kollejlerde, d?? ülkelerde okutaca??m. Holdinglerimin ba??na genel müdür yapaca??m. Çok güzel maa?lar verece?im. Çocuk kamç?y? gösterdi: ? Bunu ver bana. ? Ko?ullar olgunla?may?nca a?lamaz efendim. ? Mademki öyle, gidebiliriz art?k. Herkes görev ba??na! Baba yorgan dengini arabaya koydu. Dingillerin aras?na girdi. Ko?umlar? beline, omuzuna, koltuk altlar?na sar?p ba?lad?. Belle?imden hiçbir zaman silinmeyecek olan bu olay?n, büyük bir tuzak, uzun, a??r bir yol oldu?unu bugünkü gibi bilseydim, kamç?y? elinden kapar? Yabanc?, bir s?çray??ta arabaya atlad?. Teypini geri sard?. Tu?a bast?. Çocu?un deminki a?lamas?, kulaklar? sa??r edercesine gittikçe ço?alarak, yükselerek duyuluyordu teypten. Kamç?s?n? havada ?aklatt?. Tekerlekler a??r a??r dönmeye ba?lad?lar. Çocuk, toz bulutu içinde arabay? izliyordu. |